Van’ın tarihi Bedesten Çarşısı’ndaki atölyelerde, doğada ömrünü tamamlamış ceviz ağaçları el emeğiyle fırınlanıp işlenerek ev ve ofisler için göz kamaştırıcı dekoratif ürünlere dönüştürülüyor.
Van’da Atıl Ağaçların Muhteşem Dönüşümü: Tarihi Bedesten Çarşısı’nda Ceviz Ağaçları Sanata Dönüşüyor
Geleneksel zanaatlar, el sanatları, yerel kalkınma, turizm ve sürdürülebilir üretim kaynaklarından edinilen bilgilere göre; Van’ın tarihi dokusunu yansıtan Bedesten Çarşısı, unutulmaya yüz tutmuş el sanatlarının yeniden hayat bulduğu kültür ve sanat merkezi haline geldi. Çarşı bünyesinde kurulan özel atölyelerde, Van’ın Bahçesaray ilçesindeki dağlık alanlarda ömrünü tamamlamış ve doğada atıl duruma düşmüş asırlık ceviz ağaçları usta ellerde ahşap yakma ve oyma sanatıyla işleniyor. Tamamen el emeği göz nuruyla hazırlanan özgün tasarımlar, hem fabrikasyon üretimden sıkılan yerli tüketicilerden hem de kenti ziyaret eden yabancı turistlerden yoğun ilgi görüyor.
Bakanlık İzniyle Sürdürülebilir ve Doğal Üretim
Fabrikasyon mobilya ve seri üretim dekorasyon ürünlerinden sıkılan tüketiciler için alternatif bir soluk olan atölyelerde, doğaya saygılı bir üretim modeli benimseniyor. Doğadan toplanan ceviz keresteleri, özel fırınlama ve kurutma işlemlerinden geçirildikten sonra atölyelerdeki tezgahlara alınıyor. Burada usta zanaatkarlar, resim öğretmenleri ve iç mimarların ortak vizyonuyla şekillendirilen kütükler; masalara, estetik lambaderlere, abajurlara, dekoratif tabak ve kâselere, hatta son dönemin trendi olan kuksa bardaklara dönüştürülüyor.
Bedesten Çarşısı'nda sergilenen ve her biri kendine has dokusuyla tek nüsha olarak üretilen bu sanatsal objeler, evlerin, lüks ofislerin ve otellerin başköşelerini süslüyor.
"Fabrikasyon Ürünlerden Yorulanlar Eskiye ve Doğala Dönüyor"
Yürütülen sanatsal çalışmalar ve çarşının ekosistemi hakkında önemli değerlendirmelerde bulunan Ahşap Yakma Sanatı Eğitmeni Hamza Çölgeçen, ham madde tedarikinden tasarım sürecine kadar olan aşamaları şu sözlerle özetledi:
"Bizler burada Tarım ve Orman Bakanlığımızın yasal izinleri ve koordinasyonu doğrultusunda, Bahçesaray bölgemizde ömrünü tamamen tamamlamış, kurumuş ceviz ağaçlarını ekonomiye kazandırıyoruz. Kadın kursiyerlerimiz, resim öğretmenlerimiz ve mimar arkadaşlarımızla birlikte çok yönlü bir üretim sürecimiz var. Van’da böyle bir Bedesten Çarşısı konsepti ilk kez hayata geçirildiği için halkımızın ve turistlerin ilgisi gerçekten çok yüksek. Unutulmaya yüz tutmuş sanatları canlandırmak adına burada yan yana 9-10 farklı atölye mesai yapıyor.
Son birkaç yıldır mobilya ve dekorasyon dünyasında ciddi bir eskiye, yani doğala dönüş trendi hakim. İnsanlar artık birbirinin aynısı olan, ruhu bulunmayan fabrikasyon ürünlerden çok yoruldu. Doğada çürümeye terk edilmiş, atıl durumdaki bir ağaç parçasını alıp, günlerimizi vererek elle oyuyor, temizliyor ve yaşayan bir tasarıma dönüştürüyoruz. Bu büyük bir sabır ve zahmet işidir ama ortaya çıkan sonuç tüm yorgunluğumuza değiyor."
Yeni Nesle "Sabır" Çağrısı: "Pes Etmiyoruz"
Bu kıymetli zanaatı gelecek nesillere aktarmak adına usta-çırak ilişkisini sürdürmeye çalıştıklarını ancak yeni kuşağın dijital çağın getirdiği hız nedeniyle sabretmekte zorlandığını belirten Çölgeçen, "Bu iş tamamen sabır, yüksek odaklanma ve yoğun emek gerektiriyor. Şimdiki öğrencilerimiz buradaki el işçiliğini eski çalışma şartları gibi ağır görebiliyor ve ne yazık ki çok çabuk sıkılıp pes edebiliyorlar. Eskinin o sabırlı ve sebatkar çıraklık kültürü biraz zayıflamış durumda, bu yüzden işi tam anlamıyla öğrenmeleri zaman alıyor.
Ancak biz bu kültürel mirasın yok olmaması adına pes etmiyoruz; Van Valiliği, Milli Eğitim Müdürlüğü ve Halk Eğitimi Merkezlerimizin kurumsal destekleriyle daha fazla gencimizi ve öğrencimizi bu sanatsal çatının altına çekmeye, bu asırlık zanaatı yaşatarak geleceğe taşımaya kararlılıkla devam ediyoruz. Kamu kurumlarımızın ve yerel halkımızın bu atölyeleri daha çok desteklemesini bekliyoruz" dedi.
Yorumlar
Kalan Karakter: