Liv Hospital Gaziantep Psikiyatri Uzmanı Uzm. Dr. Mustafa Çelik, çocukluk çağında gözden kaçan ya da tedavisi yarım kalan Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun (DEHB) yetişkinlikte iş, evlilik ve sosyal hayatı derinden etkilediğini belirtti. Unutkanlık, dürtüsellik ve sürekli sıkılma gibi semptomlarla kendini gösteren bu nörogelişimsel bozukluğun kişiye özel ilaç, psikoterapi ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle başarıyla tedavi edilebildiğini tescil etti.
Yetişkinlerde DEHB Yaşam Kalitesini Düşürüyor: Uzm. Dr. Mustafa Çelik’ten Erken Tanı Ve Tedavi Çağrısı
Nöropsikiyatri, nörogelişimsel bozukluklar, erişkin DEHB epidemiyolojisi, bilişsel davranışçı terapi protokolleri ve sirkadiyen zihinsel performans rasyoları kaynaklarından edinilen bilgilere göre; çocukluk periyodunda klinik tanısı tescil edilmemiş veya yarıda bırakılmış Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), yetişkinlik evresinde bireylerin yürütücü işlev mekanizmalarını bozarak makro düzeyde sosyo-ekonomik ve psikolojik hasarlara yol açabilmektedir. Bu klinik parametreler doğrultusunda, Liv Hospital Gaziantep Psikiyatri Uzmanı Uzm. Dr. Mustafa Çelik, erişkin popülasyonda gözlenen DEHB semptomlarının iş, eğitim, evlilik ve sosyal adaptasyon süreçleri üzerindeki yıkıcı etkilerini analiz ederek sirkadiyen tedavi modellerini kamuoyuyla paylaştı.
Dikkat Dağınıklığı Ve Sirkadiyen Zaman Yönetimi Krizi
Yetişkin DEHB olgularının en belirgin klinik yansımasının kronik dikkat dağınıklığı olduğunu tescil eden Uzm. Dr. Mustafa Çelik, bireylerin dopaminerjik sistem uyarımı sağlayan ilgi çekici aktivitelerde odaklanma sorunu yaşamazken; uzun süreli toplantılar, akademik eğitimler veya rutin kurumsal görevlerde sirkadiyen konsantrasyon kaybına uğradıklarını bildirdi. Dr. Çelik, erişkin klinik evresinde en sık tescil edilen semptomatik rasyoları şu şekilde sıraladı:
-
Günlük İşlev Deformasyonları: Kronik unutkanlık dalgalanmaları, kişisel envanter ve eşyaları sıkça kaybetme, ajanda ve randevu takvimlerini yönetememe problemleri.
-
Dürtüsellik Riski: Prefrontal korteks kontrol zayıflığına bağlı olarak sirkadiyen anlık kararlar alma, finansal veya ilişkisel dürtüsel adımlar atma ve sonrasında gelişen makro pişmanlık tabloları.
Sürekli Sıkılma Hissi İş Ve Evlilik Hayatını Tehdit Ediyor
DEHB’nin yalnızca basit bir odaklanma problemi olarak mikro düzeyde ele alınmaması gerektiğinin altını çizen Uzm. Dr. Mustafa Çelik, sendromun en radikal bileşenlerinden birinin "sürekli sıkılma hissi" olduğunu tescil etti. Bu hissiyatın bireyleri sirkadiyen bir tatminsizliğe sürüklediğini belirten Dr. Çelik, hastaların kurumsal iş ortamlarında uzun süre sebat edemediklerini, sık sık kariyer koridoru değiştirerek potansiyellerinin altında kaldıklarını ve benzer şekilde ikili ilişkiler ile evlilik hatlarında sürdürülebilirlik krizleri yaşadıklarını aktardı.
Tanı Gecikmesi Depresyon Ve Madde Bağımlılığını Tetikliyor
Erişkin DEHB semptomlarının zamanında psikiyatrik envanterlerle tescil edilmemesi durumunda, bireyde kronikleşen bir başarısızlık algısının yerleştiğini ifade eden Uzm. Dr. Mustafa Çelik, bu tablonun yol açabileceği komorbid (eşlik eden) psikiyatrik anomalilere dair şu uyarılarda bulundu:
Gaziantep Liv Hospital Psikiyatri Ve Nörogelişim Klinik Bildirisi: "Zamanında medikal müdahale tescil edilmeyen DEHB süreçleri, bireyin gerçek entelektüel ve mesleki potansiyelini baskılamaktadır. Sürekli engellenmişlik ve kronik sıkıntı hissi; klinik depresyon, yaygın kaygı bozuklukları ve maalesef asimetrik bir kaçış mekanizması olarak madde kullanım eğilimini makro düzeyde tırmandırmaktadır. Dolayısıyla, sirkadiyen yaşam ritminde bu semptomları gösteren yetişkin bireylerin, sekonder psikiyatrik patolojiler yerleşmeden önce mutlaka kapsamlı bir psikiyatri muayenesinden geçmesi sirkadiyen sağlık adına kritiktir."
Kişiye Özel Multidisipliner Tedavi Protokolü
Yetişkin DEHB tablosunun tescilli ve tedavi edilebilir nörobiyolojik bir süreç olduğunu anımsatan Uzm. Dr. Mustafa Çelik, klinikte uygulanan terapötik algoritmanın kişiye özel modifiye edildiğini belirtti. Tedavi mimarisinde; merkezi sinir sistemini regüle eden ilaç tedavileri, bilişsel yapılandırmayı hedefleyen psikoterapi seansları ve sirkadiyen yaşam tarzı düzenlemelerinin (zaman yönetimi aparatları, uyku ve diyet optimizasyonu) müştereken istihdam edildiğini belirten Çelik, doğru klinik tanı ve optimal tedavi protokolleri sayesinde hastaların yaşam kalitesi endekslerinde makro düzeyde bir tırmanış tescil edildiğini sözlerine ekledi.
Yorumlar
Kalan Karakter: