Zelenskiy’den 20 Maddelik Barış Planı: Güvenlik Garantileri ve Askerden Arındırılmış Bölgeler

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Rusya ile süregelen savaşı sona erdirmek amacıyla ABD heyetiyle Miami'de üzerinde uzlaştıkları 20 maddelik barış planının detaylarını kamuoyuyla paylaştı. Zelenskiy, bu planı "savaşı sona erdirmenin ana çerçevesi" olarak tanımlarken, belgenin halihazırda Moskova yönetimine iletildiğini belirtti. Savaşı Bitirecek Kritik Güvenlik Garantileri İHA'nın haberine göre Planda öne çıkan en önemli unsurlardan biri, Ukrayna’ya sağlanacak olan uluslararası güvenlik garantileri. Belgeye göre, Rusya’nın Ukrayna’yı yeniden işgal etmesi durumunda ABD, NATO ve Avrupa Birliği üye ülkeleri, NATO’nun 5. maddesine benzer şekilde koordineli bir askeri müdahalede bulunmayı taahhüt edecek. Ayrıca bu durumda tüm yaptırımlar derhal yeniden yürürlüğe girecek. Donetsk’te Serbest Ekonomik Bölge ve Askeri Geri Çekilme Zelenskiy, stratejik öneme sahip Donetsk bölgesinin halen Ukrayna kontrolünde olan kısmında 5 ila 40 kilometre derinliğinde askerden arındırılmış veya serbest bir ekonomik bölge kurulmasını önerdiklerini açıkladı. Ancak bu bölgenin kesinlikle Ukrayna polisi ve yönetimi altında kalması gerektiğini vurgulayan Zelenskiy, hassas toprak konularının liderler düzeyinde çözülmesi gerektiğini ve bu tür kararlar için halk oylamasına (referandum) gidilebileceğini ifade etti. Barış Planının 20 Maddelik Tam Metni: Ukrayna ve ABD tarafından şekillendirilen ve savaşın kaderini belirlemesi beklenen maddeler şunlardır: Ukrayna’nın egemenliğinin yeniden teyit edilmesi. Rusya ve Ukrayna arasında karşılıklı saldırmazlık anlaşması imzalanması. Ukrayna için güçlü ve bağlayıcı güvenlik garantilerinin sağlanması. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri mevcudunun barış döneminde 800 bin olarak belirlenmesi. Askeri Müdahale Garantisi: Rus saldırısı durumunda ABD, NATO ve AB ülkelerinin NATO 5. madde kapsamında askeri karşılık vermesi. Rusya’nın Avrupa ve Ukrayna’ya yönelik saldırmazlık politikasını resmileştirmesi. Ukrayna’nın AB üyeliği ve Avrupa pazarına öncelikli erişim hakkı. Ukrayna için küresel bir kalkınma ve yatırım paketi tanımlanması. Savaş zararlarının tazmini için gerçek ödemeler ve yeniden yapılanma fonlarının oluşturulması. Ukrayna ile ABD arasında serbest ticaret anlaşması sürecinin hızlandırılması. Ukrayna’nın nükleer silaha sahip olmayan devlet statüsünü koruması. Zaporijya Belirsizliği: Zaporijya Nükleer Santrali’nin ABD, Ukrayna ve Rusya ortaklığında işletilmesi (henüz üzerinde tam uzlaşılamayan iki konudan biri). Eğitim sisteminde ırkçılık ve önyargıyla mücadele; azınlık dillerinin korunması ve dini hoşgörünün teşviki. Toprak ve Askeri Çekilme: Donetsk’te askerden arındırılmış bölge kurulması; Rusya’nın Dnipropetrovsk, Sumy, Harkov ve Mykolaiv’den çekilmesi. Toprak değişiklikleri tanınmadan mevcut fiili hattın ateşkes çizgisi olması (en tartışmalı ikinci konu). Bölgesel düzenlemelerin zorla değiştirilmeyeceğine dair karşılıklı taahhüt. Dinyeper Nehri ve Karadeniz’de ticaret özgürlüğü; Kinburn Spit’in (Kılburun) askerden arındırılması. Savaş esirleri ve sivil tutuklular için insani yardım komitesi kurulması. Seçim Takvimi: Ateşkesin ardından 60-90 gün içinde devlet başkanlığı seçimlerinin yapılması. Donald Trump Liderliğinde Takip: Anlaşmanın uygulanmasını izlemek üzere ABD Başkanı Trump liderliğinde, içinde Ukrayna, Avrupa, NATO ve Rusya’nın da bulunduğu bir "Barış Konseyi" kurulması. Tüm tarafların onayıyla birlikte derhal tam bir ateşkesin yürürlüğe girmesi. Zelenskiy, özellikle toprak meselesi ve santral yönetimi gibi konularda zorlu müzakerelerin sürdüğünü belirterek, Ukrayna’nın geleceği için ekonomik ve askeri güvenliğin şart olduğunu bir kez daha hatırlattı.