Yapay Zeka, GTİP Belirleme Sürecini Dönüştürüyor: Yanlış Beyanın Cezası Ağır!

Dış ticaret işlemlerinin en kritik adımı olan GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) belirleme sürecinde yapay zeka teknolojilerinin dönüştürücü bir rol oynadığı vurgulandı. Asset GLI-GTİP Tespit Grup Müdürü Çiğdem Önk, yanlış GTİP tespitinin işletmeler için ciddi mali ve hukuki cezalara yol açabileceğini belirtti. İHA'nın haberine göre Uluslararası ticarete konu olan ürün çeşitliliğinin sınıflandırma süreçlerini giderek karmaşık hale getirdiğini ifade eden Önk, GTİP numarasının; eşyanın vergi oranını, ithalat/ihracat prosedürlerini, kısıtlamaları ve maliyetleri belirleyen en kritik unsur olduğunun altını çizdi.   Yanlış GTİP’in Hukuki ve Mali Riskleri   Çiğdem Önk, yanlış GTİP belirlenmesinin beraberinde getirdiği riskler konusunda uyarılarda bulundu: Aldatıcı İşlem Olarak Değerlendirme: Kasıt olmaksızın yapılan yanlış beyanın dahi, ilgili kanunlar (4458 sayılı Gümrük Kanunu ve 5607 sayılı Kaçakçılık Kanunu) çerçevesinde "aldatıcı işlem" olarak değerlendirilebildiğini belirtti. Cezai Yaptırımlar: Bu durumun sadece para cezalarıyla sınırlı kalmayıp, eşyanın müsadere edilmesine, kasıtlı fiillerde ise hapis cezası ve ticaretten men edilmesine kadar uzanabildiğini aktardı. Önk, sektörde bu nedenle pek çok mağduriyet yaşandığını sözlerine ekledi.   Yapay Zeka ve İnsan Deneyimi Birleşmeli   Önk, bu riskleri azaltmak için yeni nesil teknolojilerin önemine dikkat çekerek, yapay zeka tabanlı sistemlerin doğru sınıflandırmada güçlü bir araç haline geldiğini ve bu sistemlerin hata oranını ve ceza risklerini önemli ölçüde azalttığını vurguladı. Ancak, yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesinde en önemli hususun, algoritmaların mutlaka sektör deneyimi olan uzman gümrük müşavirlerinin kontrolünde geliştirilmesi olduğunu söyledi. Önk, beyan sahibinin hukuki sorumluluğu dikkate alınarak sürecin insan gözetimiyle desteklenmesi gerektiğini ifade etti. Yapay zeka destekli uygulamaların yalnızca cezai riskleri azaltmakla kalmayıp, dava süreçlerinin azalmasına da katkı sağlayacağını belirten Önk, "Teknoloji ve insan deneyiminin birleşimi, dış ticarette daha güvenli ve şeffaf bir dönemin önünü açıyor" dedi.