SERHAT ŞEHRİ IĞDIR İÇİN YENİ BİR DÖNEMİN EŞİĞİNDE: ALİCAN SINIR KAPISI

Türkiye, karadan sekiz devletle sınır komşusudur. Bu ülkelerden biri de kuzeydoğuda yer alan Ermenistan’dır. Türkiye–Ermenistan kara sınırı 328 kilometre uzunluğundadır. Bu hatta biri demir yolu, biri kara yolu olmak üzere iki sınır kapısı bulunmaktadır. Gümrü kentini Türkiye’ye bağlayan Akyaka Demiryolu Sınır Kapısı ile Iğdır’da yer alan Alican Sınır Kapısı uzun süredir kapalıdır. Türkiye’nin bugün kapalı olan tek sınırı Ermenistan sınırıdır. Bu sınır, Ermenistan’ın bağımsızlığından iki yıl sonra, 3 Nisan 1993’te, Ermenistan ile Azerbaycan arasında yaşanan Dağlık Karabağ Savaşı’na tepki olarak Türkiye tarafından kapatılmıştır. Ermenistan, 29.743 km² yüz ölçümüne ve yaklaşık 3 milyon 81 bin nüfusa sahip küçük bir ülkedir. Ermenistan nüfusunun yaklaşık %70’i Alican Sınır Kapısı’na yakın bölgelerde yaşamaktadır. Başkent Erivan, Iğdır il merkezine yalnızca 50 kilometre mesafededir. Erivan’a en yakın Türk yerleşim yeri ise Koçkıran Köyüdür. Alan bakımından Ermenistan, Iğdır ilinin yaklaşık 8,5 katı, nüfus bakımından ise 15 katı büyüklüğündedir. Ülkenin geçim kaynakları sınırlı ölçüde sanayi, tarım, hayvancılık ve madenciliktir. Ermenistan’da petrol ve doğal gaz bulunmamaktadır. Ermenistan, 1918 yılında, tarihî ve kadim Türk yurdu olan Batı Azerbaycan – İrevan Hanlığı toprakları üzerinde kurulmuştur. Nüfusun %98,1’i Ermeni, geri kalanı ise Ezidiler ve diğer milletlerden oluşmaktadır. Türkler ile Ermeniler yaklaşık bin yıl boyunca birlikte yaşamış, aynı coğrafyayı paylaşmışlardır. Bugün de ülkemizde vatandaşımız olan Ermeni yurttaşlarımız bulunmaktadır. Ermenice’de yaklaşık 3 bin Türkçe kelime vardır. Yüzyıllar süren bu birlikte yaşam, iki halkın kültürel olarak birbirinden etkilenmesini sağlamıştır. Hatta birçok Ermeni’nin adı ve soyadı Türkçedir. Dünya genelinde Ermeni nüfusu rakamlara göre değişmekle birlikte 9–10 milyon civarındadır. Bu nüfusun büyük bir bölümü Ermenistan dışında yaşamaktadır. Erkeklerde göç oranı yüksek olduğu için ülkede kadın nüfus fazladır. Dünyadaki Ermeni diasporası oldukça güçlüdür ve Ermenistan üzerinde ciddi bir ekonomik ve siyasi etkiye sahiptir; ülkeye yatırım yapmakta ve yardımda bulunmaktadır. Bugün Alican Sınır Kapısı’nın açılması yönünde çalışmalar yapılmaktadır. Yol, gümrük binası ve ileride yeni bir köprü yapımı planlanmaktadır. Alican–Margara Sınır Kapısı, 1920–1939 yılları arasında, Sovyetler Birliği döneminde açık olmuş, iki ülke arasında karşılıklı ticaret yapılmıştır. O dönemde kapının açık olması Iğdır’a büyük ekonomik katkı sağlamıştır. Ancak II. Dünya Savaşı sırasında Sovyetler Birliği’nin Türkiye’den toprak talepleri nedeniyle kapı kapanmıştır. Iğdır, 1420 yılında Karakoyunlu Devleti döneminde İrevan’a bağlanmıştır. 1920 yılında sınırların çizilmesiyle, Iğdır’dan Ermenistan’a Ermeni ve Ezidiler; Ermenistan’dan da Türk ve Müslüman nüfus Iğdır’a göç etmiştir. Bugün Ermenistan ile yapılan ticaret, üçüncü ülkeler üzerinden gerçekleştirilmektedir. Bu durum lojistik maliyetleri artırmakta, kazancın büyük bir kısmı aracı ülkelere gitmektedir. Sınır kapısının açılması hâlinde her iki ülke de kazançlı çıkacaktır. İnsanlar birbirini daha iyi tanıyacak, ticaret ve turizm gelişecek, zamanla düşmanlıklar azalacaktır. Bundan en fazla fayda sağlayacak şehirlerin başında ise Iğdır gelmektedir. Iğdır; ticaret, turizm ve lojistik açısından bir geçiş merkezi hâline gelecektir. Ermenistan, Karadeniz ve Akdeniz limanlarına Iğdır üzerinden ulaşabilecektir. Ağrı Dağı, Ani Harabeleri gibi tarihî ve kültürel mekânlara binlerce Ermeni turist gelecektir. Aynı şekilde Iğdır’dan ata yurdu olarak görülen Ermenistan’a ve Erivan’a ciddi ziyaretler olacaktır. Elbette kapının açılmasını isteyenler olduğu gibi, karşı çıkanlar da olacaktır. Devletimiz bu konuda gerekli adımları atacaktır. Ancak burada halkımıza büyük görevler düşmektedir. Ön yargılardan uzak, akıllı ve tedbirli davranmalı; topraklarımıza sahip çıkarak birlik ve beraberliğimizi bozmadan serhat şehri Iğdır’ımıza sahip çıkmalıyız. Unutmayalım ki her yokuşun bir inişi, her karanlığın bir aydınlığı vardır. 1828 Türkmençay Antlaşması’ndan bu yana, yani yaklaşık 197 yıldır, dar bir alana sıkışmış, büyük pazarlardan ve şehirlerden uzak kalmış Iğdır için bu kez ibre gerçekten dönmeye başlamıştır. Sınır kapılarının açılması, Zengezur Koridoru’nun hayata geçmesi ve demiryolu ulaşımının faaliyete geçmesi hâlinde Iğdır; yalnızca ülkemizin değil, bölgenin en büyük ticaret, turizm ve lojistik üslerinden biri olacaktır. Ben inanıyorum ki güzel günler çok yakındır. Açılması planlanan Alican Sınır Kapısı’nın, başta ülkemiz ve serhat şehri Iğdır olmak üzere, herkese hayırlı olmasını temenni ediyorum. İLİGİNİZ ÇEKEBİLİR: Iğdır’da Kar Mesaisi: 22 Köy Yolu İçin Ekipler Seferber Oldu!