Rufat Gürel yazdı… Iğdır'da köylerimiz

Araştırmacı yazar Rufat Gürel yazdı… Iğdır’da köylerimiz  Iğdır ili (1828-1917) yılları arasında Rus işgalinde olup Iğdır ilinde 243 yerleşim yeri vardı. Bugün Iğdır ilinde 06 Şubat 2024 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 4 İlçe, 7 belediye, bu belediyelerde 36 mahalle ve ayrıca 162 köy vardır.      Iğdır merkez ilçede 4 belde 24 mahalle 41 köy bulunmaktadır. Iğdır merkez nüfusu yaklaşık 120 bin olup 34 bin kişi de köylerde yaşamaktadır. Nüfusun % 78’i şehirde % 22’de köylerde yaşamaktadır. Iğdır merkez ilçe kırsal nüfusun en az olduğu yerdir. Iğdır’ın en büyük mahallesi Bağlar mahallesi olup 17.035 kişi yaşamaktadır. En küçük mahallesi de 885 nüfusu ile Namık Kemal Mahallesidir. Iğdır merkez Aşağıerhacı köyü 4.226 kişi ile en büyük nüfusa sahip köyü iken, en az nüfusa sahip köyü de 26 kişi ile Örüşmüş köyüdür. Iğdır merkez ilçesinin yüzölçümü 1273 km2 olup km2 düşen kişi sayısı 121 kişidir.      Tuzluca ilçesi Iğdır merkez ilçeden sonra nüfus ve yüzölçüm olarak en büyük ikinci ilçesidir. Tuzluca ilçesinin yüzölçümü 1270 km2 olup km2 düşen kişi sayısı 19 kişi ile en seyrek nüfusa sahip ilçemizdir. Tuzluca ilçemizde 1 belde 5 mahalle 81 köy bulunmaktadır. Tuzluca en çok köyü olan ilçemizdir. Tuzluca ilçemizde yuvarlak hesapla 24 bin kişi yaşıyor. Bu nüfusun 14 bini köylerde 9750 kişi de Tuzluca merkezde ikamet ediyor. Bu nüfusun % 41’ i şehirde, % 59’u köylerde kırsalda yaşıyor. En büyük mahallesi Yukarı mahalle olup 3.109 kişi yaşarken en küçük mahallesi Orta mahalle olup 794 kişi yaşamaktadır. Tuzluca ilçesinin en büyük nüfusa sahip köyü Güllüce köyü olup 980 kişi yaşarken en küçük köyü Kayakışlak köyünde 14 kişi yaşamaktadır. Tuzluca ilçesinin batısında yer alan Aşağıtut, Güvendik, Karacaviran köyleri 1960 yılında Tuzluca ilçesinden ayrılarak Kağızman ilçesine bağlanmıştır.      Iğdır ilinin merkez ilçeden sonra en büyük ikinci ilçesi Aralık ilçesidir. Eski adı Başköy olan Nahiye merkezi iken 1960 yılında ilçe merkezi olmuştur. Aralık ilçesinde 19.500 kişi yaşamaktadır. Bu ilçesinin nüfusunun 5.694’ ü şehir merkezinde, 13,801’de köylerde yaşamaktadır.  Nüfusun % 29 şehirde, % 71’de köylerde yaşamaktadır. Aralık ilçemizin yüzölçümü 852 km2 olup, km2 düşen kişi sayısı 23 kişidir. Aralık ilçesinde 2023 yılına göre % -3,22 nüfus azalması görülmüştür. Aralık ilçesinde 1 belde 5 mahalle 22 köy bulunmaktadır. Aralık ilçesinin en büyük mahallesi 2.840 kişi ile Karşıyaka mahallesi olup, en küçük mahallesi ise 326 kişi ile Orta köy mahallesidir. Aralık ilçesinin en büyük köyü 2.448 kişiyle Gedikli köyü olup en küçük köyü ise 17 kişiyle Tarlabaşı köyüdür.      Iğdır ili 1992 yılında il olurken, Karakoyunlu beldesi de İlçe merkezi oldu. Karakoyunlu ilçesi daha önce Taşburun bucağına bağlı bir köy iken 1972 yılında belde olmuştur. Karakoyunlu ilçesinde 1 belde 2 mahalle 19 köy bulunmaktadır. Karakoyunlu ilçesinin yüzölçümü 269 km2 olup km2 düşen insan sayısı 49 kişidir. 2023 yılına göre Karakoyunlu ilçesinin nüfusu % -3,37 ile nüfusu en çok azalan ilçemizdir. Karakoyunlu ilçesinin en büyük mahallesi 1.787 kişi ile Ergenekon mahallesi olup en küçük ilçesi de 796 kişi ile Fatih mahallesidir. Karakoyunlu ilçesinin en büyük nüfusa sahip köyü 1.620 kişi ile Mürşitali köyü olup en az nüfusa sahip köyü 192 kişiyle Orta Alican köyüdür.       1- Cumhuriyet dönemin Iğdır İlinde adı değiştirilen köyler : Yeni Adı :                    Eski adı : Aralık                         Başköy Babacan.                   Kobi Kırçiçeği                    Kıraşbağı Saraçlı                       Pirço Tarlabaşı.                  Tezharabe Yenidoğan                 Ahura Yukarıtopraklı.          Yukarıalıkızıl Koçkıran                    Dize Şiraçı                         Şireçi Akyumak                   Kızılzekir Alikamerli                  Alkamer Bayraktutan              Arapkir Çakırtaş                    Amarat Çalpala                      Kiti Sarıçoban                 Ağaver Enginalan                  Pulur Gülpınar                    Muça Harmandöven          Germeşof Karaçomak               Zor Nişanlaya                  Kellehemo Özdemir                    Panik Suveren                    Orgof Yüzbaşılar                 Alut Tuzluca                     Kulp Kecer                         Kaçardoğanşalı Aşağısutaşı               Aşağıkenzek Bağlan                       Gülabi Buruksu                     Sükü Doğanyurt                 Nerzivan Akoluk                       Tekaltı Eğrekdere                  Kağın Gedikli                       Tavusgün Uğurca                       Oğurca Akdeğirmen               Harabekirempe Beyoğlu                      Mirzehan Bostanlı                      Haşeri Güzeldere                  Kirempe Kartutan                     Karnik Yayladık                     Tendürek Kayaören                    Kayaharebe Köprübaşı                   Çinçavat Bahçelimeydan          Eşekmeydanı Küçükova                    Pırsak Ortabucak                  Harebeperçinis Umbulak                     Onbulak Üçkaya                        Ekerek Ünlendi                       Demirsıhan Yüceotak                    Karaperçinis Gaziler                        Pernavut